نیروگاه سیکل ترکیبی قم ... کیلومتر 15 جاده قم ـ اراک

 

نيروگاه سیکل ترکیبی قم به عنوان دومين نيروگاه سيكل تركيبي كشور، يكي از پروژه های عظيم ملي به شمار می رود كه پس از پيروزي شكوهمند انقلاب اسلامي ايران و در دوران سازندگي توسط شرکت برق منطقه‌ای تهران احداث گردید.

این نیروگاه که در سال 1370 و در زمینی به مساحت220 هکتار بنا شد، تأمین کنندة بخشی از انرژی مورد نیاز شبکه سراسری بوده و با توجه به موقعیت مکانی آن، نقش مؤثری در اصلاح و تثبیت ولتاژ در ناحیة مرکزی شبکه و همچنین کاهش تلفات انرژی در خطوط انتقال، ایفا می‌نماید.

تاسیسات این نیروگاه در دو مرحله نصب و راه اندازی شد. فاز نخست شامل واحدهای گازی نیروگاه بود که طی قراردادی با شرکت میتسوبیشی به عنوان پیمانکار پروژه، در سال 1372 به بهره­برداری رسید.

چهار واحد گازی با ظرفیت 128.5 مگاوات، جمعا به ظرفیت 514 مگاوات که قابلیت بهره­برداری با سوخت گاز و گازوئیل را به صورت مجزا یا مختلط دارند.

سامانة کنترل این واحدهای گازی از نوع DDCمی باشد و کلیة مراحل راه­اندازی و بارگیری به صورت خودکار با استفاده از سیستمهای الکترونیکی انجام می پذیرد.

اجزای تشکیل دهندة هر کدام از واحدهای گازی نیروگاه عبارتند از:

توربوکمپرسور، ژنراتور، موتور راه­انداز و ترانسفورماتور.  

توربوکمپرسور خود از سه بخش کمپرسور، اتاق احتراق و توربین تشکیل شده است.

کمپرسور نقش تامین هوای فشردة مورد نیاز احتراق، سیستم خنک کاری و سیستم کنترل را ایفا می نماید. در نیروگاه سیکل ترکیبی قم، کمپرسورها از نوع محوری بوده و شامل 19 مرحله با ضریب فشردگی 1 به 12 هستند.

اتاق احتراق از 18 محفظة احتراق به صورت رادیال تشکیل شده است که عمل احتراق در این محفظه ها صورت می پذیرد.

توربین نیز شامل چهار طبقه می باشد که انرژی جنبشی گازهای حاصل از احتراق را به انرژی مکانیکی تبدیل می نماید.

بخش دوم هر واحد گازی، ژنراتور است که از نوع سَنکرون بدون جاروبک با ولتاژ اسمی 13.8 کیلو وات و قدرت خروجی 128.5 مگاوات می باشد و نیروی محرکة لازم برای چرخش روتور هر ژنراتور نیز به صورت هم محور از توربوکمپرسورها تامین می گردد.

موتور راه انداز بخش دیگر واحد گازی محسوب می شود که وظیفة آن به گردش درآوردن روتورِ توربوکمپرسور در زمان آغاز راه اندازی واحد گاز می باشد.

این موتور که از نوع 6.6 کیلو وات است همزمان با شروع راه­اندازیِ واحد گازی، استارت می شود و با رسیدن به حدود 70 درصد دور اسمی توربوکمپرسور، از مدار خارج می گردد.

اما بخش نهایی واحد گازی، ترانسفرماتور اصلی است که ولتاژ 13.8 کیلو ولت خروجیِ ژنراتور را به ولتاژ 230 کیلو ولت تبدیل می نماید. این ترانسها از نوع روغنی و قابل نصب در فضای باز بوده، همچنین مجهز به دستگاه تنظیم ولتاژ زیر بار می باشند. 

به­منظور رعايت مسائل زيست محيطي، افزايش بهره‌وري و همچنین در راستاي سياست‌هاي وزارت نيرو در احداث نيروگاه‌هاي سيكل تركيبي، قرارداد فاز دوم که شامل واحدهای بخار نیروگاه قم بود در سال 1372 با كنسرسيوم شركت ABBآلمان و ايتاليا منعقد گرديد.

با بهره­­برداری از دو واحدِ بخارِ نیروگاه در سال 1376 که هر کدام با ظرفیت 100 مگاوات هستند، ظرفیت اسمی تولید نیروگاه سیکل ترکیبی قم به 714 مگاوات رسید.

سامانة کنترل این واحدهای بخار که انرژی مورد نیاز آنها از بازیافت انرژی حرارتی واحدهای گازی تامین می­شود.